İlde görülen iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vejetasyondaki çeşitlilik değişik özelliklere sahip toprakların oluşumuna neden olmuştur. Kayseri’de I-IV. sınıf tarım arazileri 546.221 ha olup, genelde tarım bu araziler üzerinde yapılmaktadır. 1.136.101 ha’ dan fazla alanı olan V-VIII. sınıf arazilerde de işlemeli tarım yapıldığı görülmektedir. Ancak, bu araziler işlemeli tarıma uygun değildir. Tarım alanlarından sonra ikinci sırayı alan mer’a alanları ve orman alanları VII.sınıf araziler üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Kullanma kabiliyet sınıfları sekiz adet olup, toprak zarar ve sınırlandırmaları I.sınıf’dan VIII.sınıf’a doğru giderek artmaktadır.
SINIF - I:
Topografya düz veya düze yakın (%0-2)’dir. I. Sınıf arazilerin kapladığı alan 40.115 ha olup il yüzölçümünün % 2,4’ünü teşkil etmektedir. I. Sınıf arazilerin; 25,568 Hektarı alüvyal topraklar,5804 Hektarı kolüviyal topraklar, 5957 Hektarı kahverengi topraklar, 2254 Hektarı Kireçsiz kahverengi topraklar, 532 Hektarı ise kırmızı kahverengi topraklardan oluşturmaktadır.
Bu arazilerin 17.762 ha’da kuru tarım, 19.779 ha’da sulu tarım yapılmaktadır. 1.034 Ha’ ı bağ-bahçe arazisidir. 1.540 ha’ da diğer kullanım içindir.
SINIF- II:
Toplam miktarı 112.475 ha olup İl Yüzölçümünün % 6,6 sını oluşturmaktadır. Bu arazilerin %20’sini alüviyal topraklar, %43,4 ünü kolüviyal topraklar, %0,3 ünü kestanerengi topraklar, %20 sini kahverengi topraklar, %9’unu Kireçsiz kahverengi topraklar ve %7’sini kırmızı kahverengi topraklar oluşturmaktadır.
Bu arazilerin; 67,554 ha’da kuru tarım, 29.667 ha’da sulu tarım yapılmaktadır. II’ inci sınıf arazilerin, 6200 Ha’ı bağ-bahçe ve 4561 ha’ı çayır-mer’a arazidir. Ortalama eğimi ise % 2-6 arasındadır.
SINIF- III:
III. sınıf araziler 200,305 ha. kapladığı alan ile İl Yüzölçümünün %11,87 sini teşkil eder. Bu arazinin toprak gruplarına göre dağılımı ise %13,5’i alüviyal topraklar, %16,6’sı kolüvyal topraklar, %0,7’si kahverengi orman toprakları, %2,1’i Kestanerengi, %14,5’i kireçsiz kahverengi, %3,2’si kırmızı kahverengi topraklar şeklindedir. Bu alanların kullanım durumları ise şöyledir; 156,801 ha. kuru tarım, 20,390 ha. sulu tarım, 6,900 ha. Bağ-bahçe, 9,808 ha. çayır-mer’a, 461 ha. Orman-funda ve 5,945 ha. Da diğer kullanımlar.
SINIF- IV:
IV. sınıf araziler 193.326 ha alanı ile İl Yüzölçümün ün %11,46‘sını kaplamaktadır. IV’üncü sınıf arazilerin toprak gruplarına göre dağılımı ise şöyledir; % 13,80’i alüvyal, %6,94’ü kolüviyal topraklar, %2,57 ha’ı Organik, %1,53’ü kahverengi orman toprakları, %0,1’i kireçsiz kahverengi orman toprakları, %3,74’ü kestanerengi, %44,81’i kahverengi toprakları, %14,99’u kireçsiz kahverengi, %10,60’ı kırmızı kahverengi ve %0,92’si Regosol topraklardan oluşmaktadır. Bu alanların kullanım durumları ise şöyledir; 143,279 ha’da kuru tarım, 2074 ha’da sulu tarım, 6105 ha. Bağ-bahçe, 37,710 ha’da çayır-mer’a, 2426 ha’da orman –fundalık ve 1,732 ha. diğer kullanımlar
SINIF- V:
Kayseri ilinde V. Sınıf arazinin toplamı 3,309 hektardır. Bu alanın büyük toprak gruplarına göre dağılımı şöyledir;
472 ha. Hidromorfik alüvyal topraklar, 2,837 ha. Organik topraklar.Bu arazilerin tamamı derin profile sahip ve düz-düze yakın eğimlidir. Aynı zamanda bu sınıf arazilerin tamamında yaşlık ve çoraklık problemi vardır.
SINIF- VI:
Kayseri ilinde VI. Sınıf arazinin toplamı 210,641 hektardır. Toprak gruplarına göre dağılımı ise 16,478 ha’ı alüviyal topraklar, 8,902 ha. Kolüvyal, 4,776 ha’ı kahverengi orman toprakları, 1,802 ha’ı kireçsiz kahverengi orman toprakları, 14,144 ha’ı kestanerengi, 105,782 ha’ı kahverengi topraklar, 35,392 ha’ı kireçsiz kahverengi topraklar, 12,177 ha’ı kırmızı kahverengi topraklar, 11,188 ha’ı ise regosol topraklar şeklindedir.Bu toprakların kullanım durumları ise şöyledir; %56,6’sı kuru tarım, %5’i sulu tarım, %3,8’i bağ-bahçe, %37,1’i çayır-mer’a,%1,2’si orman –funda ve %0,8’i diğer kullanımlar.
SINIF- VII:
757,382 ha alanı ile ilin % 45‘lik kısmını kaplar. Bu alanların toprak gruplarının dağılımı ise %0,005’i alüvyal, %1,78’i hidromorfik alüvyal, %0,001’i alüvyal sahil bataklık, %0,005’i kolüvyal, %9052’si kahverngi orman, %9’u kestanerengi, %39,2’si kahverengi, %24,6’sı kireçsiz-kahverengi, %7,2’si kırmızı-kahverengi, %102’si regosol şeklinde teşkil etmiştir. Bu toprakların kullanım durumları ise şöyledir; 60,555 ha. kuru tarım, 16 ha.i sulu tarım, 2,679 ha. bağ-bahçe, 560,466 ha. Çayır-mer’a, 130,219 ha. orman –funda ve 3,429 ha. diğer kullanımlar
SINIF- VIII:
164,769 ha ile il topraklarının %9,8’ini oluşturur. Bu arazilerin toprak gruplarına göre dağılımı ise 710 ha. Irmak yatağı, 164,059 ha. ise çıplak kayalık olarak belirlenmiştir.
Kayseri’de su yüzeyleri 4.251 ha. alan kaplamaktadır. Orman ve fundalık alanlar ilin 135,817 ha’ını kaplar. Bunun 75,374 ha’ı orman, 60,443 ha’ı fundalıktır. Orman-fundalık alanların %95,88’i VII. sınıf arazilerde bulunmaktadır.
Yerleşim alanları ise ilin 15,568 ha’lık kısmını kaplamaktadır. Bu alanların 1,386 ha’ı I’inci sınıf arazilerde, 2,243 ha’ı II’inci sınıf arazilerde, 5,992 ha’ı III’üncü sınıf arazilerde bulunmaktadır. Yerleşim alanlarının %53’lük kısmı tarıma elverişli alanlarda kurulmuştur.